Infinitesimaalrekening A (WISB 132): woordenlijst

Samengesteld door Jan Hogendijk, met aanvullingen van Steven Wepster

Deze woordenlijst hoort bij het boek Robert A. Adams, Christopher Essex. Calculus, a complete course, (Toronto, Pearson). Dit boek wordt gebruikt bij de vakken Infinitesimaalrekening A en Wiskundige Technieken aan de Universiteit Utrecht, en ook aan andere universiteiten. Deze woordenlijst kan gebruikt worden door iedereen op de hele wereld die dat wil. Correcties en aanvullingen zijn welkom!

Deze woordenlijst gaat ook over hoofdstukken die niet direct bij de tentamenstof horen. Argument is dat je deze wiskundige termen vermoedelijk later toch wel zal tegenkomen en dat je daarom het beste meteen de juiste Nederlandse woorden kan leren. Sommige termen in het Engels worden in het Nederlands niet gebruikt. Dit wordt aangegeven door een streepje. Wat de Engelse term betekent wordt dan in het boek uitgelegd.
De meeste vertalingen zijn tamelijk vanzelfsprekend. Onverwachte vertalingen zijn in rood aangegeven. Je kunt dus beginnen met snel de woordenlijst door te nemen en alleen de rode termen te bekijken.
De paginanummering in deze woordenlijst is die van de achtste editie. In de negende editie kunnen de paginannummers iets anders zijn (meestal 0, 1 of 2 hoger).
Klik direct naar het hoofdstuk:
Hoofdstuk P,     P1     P2     P3     P4     P5     P6     P7
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Hoofdstuk 7
Hoofdstuk 10
Appendix 1
Appendix 2

HEngelsNederlands
P1Real numbers and the real lineReële getallen en de reële rechte
p. 3calculusinfinitesimaalrekening
number getal
p. 4order properties ordeningseigenschappen
completeness property volledigheidseigenschap
upper bound bovengrens
least upper bound kleinste bovengrens
open interval open interval
closed interval gesloten interval
natural numbers natuurlijke getallen
integers gehele getallen
rational numbers rationale getallen
decimal expansion decimale ontwikkeling
repeating repeterend
p. 5set verzameling
boundary points randpunten
finite interval eindig interval
infinite interval oneindig interval
p. 6solution set oplossingsverzameling
undefined ongedefinieerd
fraction breuk
numerator teller
denominator noemer
p. 7trinomial - (veelterm met drie termen)
union of intervals vereniging van intervallen
intersection doorsnede
to graph schetsen (van een grafiek)
p. 8absolute value absolute waarde
absolute magnitude absolute waarde
absolute value bars absoluutstrepen
triangle inequality driehoeksongelijkheid
p. 9equation vergelijking
p. 10reciprocal omgekeerde

P2Cartesian coordinates
in the plane
Cartesische coordinaten
in het vlak
p. 11coordinate axis
(meervoud: coordinate axes)
coördinaatas(sen)
Cartesian plane vlak met een Cartesisch
coördinaatstelsel
ordered pairgeordend paar
p. 12increment toename
p. 13 graph grafiek
disk schijf
run -
rise -
slope helling; richtingscoëfficient
p. 14 inclination -
negative reciprocal -
p. 15point-slope equation -
slope x-intercept -
p. 16general linear equation algemene lineaire vergelijking

P3Graphs of quadratic equationsGrafieken van kwadratische vergelijkingen
(d.w.z. in twee variabelen)
p. 18to complete the square kwadraat afsplitsen
open disk open schijf, of open bol
closed disk gesloten schijf, of gesloten bol
interior inwendige
exterior uitwendige
p. 19 focus brandpunt
vertex top
standard form standaardvorm
(of standaardvergelijking)
to scale schalen
similar gelijkvormig
p. 20to shift verschuiven, transleren
p. 22principal axes hoofdassen
major axisgrote as
opg. 9regionsgebieden

P4Functions and their graphsFuncties en hun grafieken
p. 24domaindomein
rangebereik, beeld
genericalgemeen, willekeurig
independent variableonafhankelijke variabele
dependent variableafhankelijke variabele
setverzameling
S in definitie 1codomein
to mapafbeelden
p. 25square rootwortel, vierkantswortel
p. 26smooth curvegladde kromme
p. 28even functioneven functie
odd functiononeven functie
symmetric aboutsymmetrisch ten opzichte van (of: in)
p. 29to reflectspiegelen
reflectionspiegeling, spiegelbeeld
p. 30Maplecomputerprogramma dat lijkt op
Mathematica
p. 31round-off errorafrondingsfout

P5Combining functions to make
new functions
Het combineren van functies
om nieuwe functies te maken
p. 35composite functionsamengestelde functie
p. 36piecewise definedstuksgewijs gedefinieerd
p. 37greatest integer functionentier functie
p. 38least integer function-

P6Polynomials and rational
functions
Polynomen (of: veeltermen) en
rationale functies
p. 39polynomialveelterm, polynoom
degreegraad
p. 40rational functionrationale functie
long divisionstaartdeling
p. 41rootwortel
zero of a polynomialnulpunt van een veelterm
zero polynomialnulveelterm
Fundamental Theorem
of algebra
hoofdstelling van de
algebra
p. 42multiplicitymultipliciteit
quadratic formulaabc-formule
p. 43to factorontbinden

P7The trigonometric functionsDe goniometrische functies
p. 47radianradiaal
arc lengthbooglengte
p. 48Pythagorean identitystelling van Pythagoras
p. 49periodicperiodiek
complementary angleshoeken die elkaars
complement zijn
supplementary angleshoeken die elkaars
supplement zijn
p. 51addition formulas - (optelformules)
p. 52double angle formulas - (formules voor dubbele hoek)
half-angle formulas - (formules voor halve hoek)
p. 53secant - (secans, verouderde functie)
cosecant - (cosecans, verouderd)
p. 52primary trigonometric functions -
secondary trigonometric functions -
p. 55adjacent to grenzend aan, aanliggend
p. 56vertex (of a
triangle)
hoekpunt
vertices hoekpunten
(co)sine law (co)sinusregel
congruency congruentie

H1Limits and continuityLimieten en continuïteit
p. 59averagegemiddeld
instantaneous velocityinstantane snelheid
p. 60to approach (zero)naderen naar (nul)
p. 62circumferenceomtrek (van cirkel)
ratioverhouding
regular polygonregelmatige veelhoek
to subtendopspannen
p. 63isosceles triangle gelijkbenige driehoek
(equilateral triangle gelijkzijdige driehoek)
perimeter omtrek
rate of change mate van verandering
p. 66informal informeel
formal formeel
to evaluate uitrekenen
to cancel common factors gemeenschappelijke factoren
uitdelen
p. 68One-sided limits linkerlimieten en rechterlimieten
left limit linkerlimiet
right limit rechterlimiet
suffix (+ or -) teken (+ of -)
signum functionsignum functie
p. 69multiple veelvoud
(scalair product)
product product
power macht
p. 70squeeze theorem insluitstelling
p. 73 limits at infinity limieten voor (de variabele)
gaat naar oneindig
infinite limits oneindige limieten
negative infinity min oneindig
arbitrarily large positive willekeurig groot
arbitrarily large negative -
(willekeurig klein kan ook
betekenen willekeurig dicht bij 0)
p. 79 interior point inwendig punt
endpoint randpunt
discontinuous niet continu
p. 80 right continuous rechtscontinu
left continuous linkscontinu
p. 81 constant multiple product met een constante
p. 82 composite function samengestelde functie
continuous extension continue voortzetting
discontinuity discontinuïteit
p. 83 absolute maximum value globaal maximum
absolute minimum value globaal minimum
p. 85 intermediate-value theorem tussenwaardestelling
connected samenhangend
p. 86 existence theorems existentiestellingen

HEngelsNederlands
H 2Differentiation Differentiëren
2.1Tangent lines and their slopesRaaklijnen en hun helling
p.95differential calculusdifferentiaalrekening
integral calculusintegraalrekening
p.96perpendicular (to)loodrecht (op)
tangent lineraaklijn
point of contactcontactpunt
point of tangencyraakpunt
centremiddelpunt (van cirkel), centrum
smoothglad
secant linesnijlijn
p.97difference quotientdifferentiequotient
Newton quotient(wordt buiten de Angelsakische wereld niet gebruikt)
p.98cuspspits
p.99normal (speaking about lines)loodlijn
2.2The derivativeDe afgeleide
p.100differentiabledifferentiëerbaar
f primef accent
p.101singular pointsingulier punt
p.103differentiating powershet differentiëren van machten
General Power RuleAlgemene machtregel? (maar dat is geen "bestaande uitdrukking")
p.104mathematical inductionvolledige inductie (wordt elders behandeld)
Leibniz notationLeibniznotatie(*)
p. 105subscriptsubscript, index
superscriptsuperscript
differential operatordifferentiaaloperator
evaluation symbolevaluatieteken?
p.106differentialdifferentiaal (hier als zelfst.nw.)
2.3Differentiation rulesRegels voor het differentiëren
p.109assertionbewering
p.110mathematical inductionvolledige inductie
p.112reciprocal rule(regel voor het differentiëren
van één gedeeld door een functie)
p.114monomial - ("enkelterm" gebruikt niemand)
2.4The chain ruleDe kettingregel
p.117outside and inside functionsbuitenste en binnenste functies
2.5Derivatives of trigonometric functionsAfgeleiden van goniometrische functies
p.122trigonometric identitiesgoniometrische formules (of betrekkingen)
(*) Gek genoeg noemt het boek niet de Newtonnotatie met "pricked letters" (letters met een punt erboven) voor afgeleide functies. Deze notatie komt juist in fysische literatuur nog wel voor.

HEngelsNederlands
H 3Transcendental functions Transcendente functies
3.1Inverse functionsInverse functies
p. 165one to one1-1, of injectief
p. 166cancellation identities -
identity functionidentieke functie
p. 167invertibleinverteerbaar
p. 168self-inversezijn eigen inverse
to restrict, restrictionbeperken, beperking
3.2Exponential and logarithmic functionsExponentiële en logarithmische functies
power functionmachten
3.3The natural logarithmDe natuurlijke logaritme
p. 177exponential function- (de functie x naar e tot de macht x)
p. 178transcendental transcendent
p. 179general exponential exponentiële functie
p. 181logarithmic differentiation logaritmisch differentiëren
3.4Growth and decayGroei en verval
p. 188logistic growthlogistische groei
3.5Inverse trigonometric functionsInverse goniometrische functies
p. 191arcsine arcsinus
p. 193initial-value problembeginwaarde(n)probleem
sawtooth functionzaagtandfunctie
p. 194arctangent arctangens
p. 195arccos arccosinus
3.6Hyperbolic functionsHyperbolische functies
p. 199hyperbolic cosine cosinus hyperbolicus
hyperbolic sine sinus hyperbolicus
3.7Second order linear DE's
with constant coefficients
Tweede orde lineaire differentiaalvergelijkingen
met constante coëfficienten

HEngelsNederlands
H 4More applications of differentiation Meer toepassingen van differentiëren
4.3Indeterminate forms - (uitdrukkingen waar je niets zinvols
uit krijgt als je een relevante waarde
invult)
l'Hôpital rule regel van l'Hôpital
4.4Extreme values Extreme waarden
p. 234absolute maximum value absoluut maximum
global maximum value globaal maximum
absolute minimum value absoluut minimum
p. 235local maximum value lokaal maximum
critical point kritiek punt
singular point singulier punt
endpoint randpunt
4.9Linear approximations Lineaire benaderingen
p. 267linearization of f
about a
Lineaire benadering van f
in het steunpunt a
4.10Taylor polynomials Taylorveeltermen
p. 273nth-order Taylor polynomial
about a
nde-orde Taylorveelterm
in het steunpunt a
Maclaurin - (Taylorveelterm in het
steunpunt 0)

HEngelsNederlands
H 5Integration Integreren
5.1Sums and sigma notationSommen en de sigma-notatie
p. 290index of summation index
upper limitbovengrens
lower limitondergrens
p. 291infinite series oneindige reeks
p. 292telescoping sum -
5.2Areas as limits of sumsOppervlakten als limieten van sommen
p. 296region gebied
5.3The definite integralDe bepaalde integraal
p. 300partition partitie
normnorm
lower sum ondersom
upper sum bovensom
Riemann sum Riemannsom (N.B. aan elkaar geschreven!)
signedvoorzien van teken (+ of -)
p. 302 refinementverfijning
common refinementgemeenschappelijke verfijning
integrableintegreerbaar
dummy variable - (gebonden variabele)
integral signintegraalteken
limits of integrationgrenzen
integrandintegrand (Latijn: integrandum =
wat geïntegreerd moet worden)
differentialdifferentiaal
5.4Properties of
the definite integral
Eigenschappen van
de bepaalde integraal
p. 308 mean-value theoremmiddelwaardestelling
p. 309 piecewise continuousstuksgewijs continu
5.5The fundamental theorem
of calculus
De hoofdstelling van
de integraalrekening
p. 311 antiderivative primitieve
p. 312 evaluation symbol -
p. 314 improper integral oneigenlijke integraal
p. 316 integral equation integraalvergelijking
5.6The method of substitution Substitutie van variabelen
(in een integraal)
5.7Areas of plane regions Oppervlaktes van vlakke gebieden
p. 326 area element oppervlakte-elementje

HEngelsNederlands
H 6Techniques of integration Integratiemethoden
6.1Integration by partsPartiële integratie
p. 336 reduction formulas - (recurrente betrekkingen)
p. 338 Wallis product product van Wallis
6.2Integrals of rational functionsIntegralen van rationale functies
p. 341 method of partial fractionsbreuksplitsing
partial fraction partieelbreuk
p. 343completing the square kwadraatafsplitsen
6.3Inverse substitutions - (substitueren de andere kant uit)
6.5Improper integralsOneigenlijke integralen
p. 360 proper integralseigenlijke (= gewone) integralen
unboundedonbegrensd
p. 362to divergedivergeren
negative infinitymin oneindig

HEngelsNederlands
H 7Applications of integration Toepassingen van de integraalrekening
7.9First-order differential equationsEerste-orde differentiaalvergelijkingen
p. 446separable equations - (differentiaalvergelijkingen die
kunnen worden opgelost door scheiden van variabelen)
- scheiden van variabelen
p. 450linearlineair
integrating factorintegrerende factor
variation of the parametervariatie van constanten

HEngelsNederlands
H 10Vectors and Coordinate Geometry in 3-SpaceVectoren en coördinatenmeetkunde in drie ruimtedimensies
p.564real valued functionreële functie
vector-valued functionvectorwaardige functie
of a single variable van één variabele
of a vector variablevan meer variabelen
linear algebralineaire algebra
10.1Analytic Geometry in Three DimensionsAnalytische meetkunde in drie dimensies
p.565mutually perpendicularonderling loodrecht
originoorsprong
(signed) distanceafstand (met teken)
Cartesian coordinate systemCartesisch coördinatenstelsel
axisas
right-handed orientationrechtshandige oriëntatie
vertical projectionloodrechte projectie
right-angled trianglerechthoekige driehoek
p.566cosine lawcosinusregel
quadrantkwadrant
octantoctant
equationvergelijking
inequalityongelijkheid
subsetdeelverzameling
setverzameling
surfaceoppervlak
planevlak
collinearcollineair
tangentrakend, raaklijn, of tangens(functie) (afh van context)
tangent torakend aan
sphereboloppervlak
p.567parallelevenwijdig
squarekwadraat, vierkant
solid ballmassieve bol
to intersectsnijden
p.568obliqueschuin
diameterdiameter
radiusstraal
Euclidean n-SpaceEuclidische ruimte van n dimensies
n-tuplen-tal
hyperplanehypervlak
p.569topologytopologie
neighbourhoodomgeving
open, closedopen, gesloten
intervalinterval
diskschijf
ballbol
complementcomplement
boundaryrand
boundary pointrandpunt
interior pointinwendig punt
exterior pointuitwendig punt
vertex, verticeshoekpunt(en) (van driehoek; in andere contexten kan het ook toppunt betekenen)

10.2VectorsVectoren
p.570magnitudegrootte
directionrichting
velocitysnelheidsvector
speedsnelheid
positionpositie
componentcomponent
scalarscalar
p.571addition, sumoptelling, som
head, tailkop, staart
to spanopspannen
zero vectornulvector
scalar multiplicationscalaire vermenigvuldiging(*)
scalar multiplescalair veelvoud(*)
(standard) basis vector(standaard) basisvector
p.572angle bracketpunthaak
linear combinationlineaire combinatie
position vectorplaatsvector
unit vectoreenheidsvector
reciprocalreciproke, omgekeerde
p.574catenary curvekettinglijn
p.576dot productinwendig product, inproduct
scalar productinwendig product, inproduct(*)
inner productinwendig product, inproduct
p.579triangle inequalitydriehoeksongelijkheid
orthonormal basisorthonormale basis
to resolve a vectoreen vector ontbinden
(*) NB "scalar multiple" is iets anders dan "scalar product" !

10.3The Cross Product in 3-SpaceHet uitproduct in drie dimensies
p.580cross productuitwendig product, uitproduct
vector productuitwendig product, uitproduct
right-handed triadrechtsgeoriënteerd drietal
tangent planeraakvlak
normal linenormaal
p.581anticommutativeanticommutatief
p.582determinantdeterminant
matrixmatrix
minor(in deze context) onderdeterminant
to factor outbuiten haakjes brengen
p.583to spanopspannen
(scalar, vector) triple product(scalair, vector) tripelproduct
parallelepiped
(met drie ellen)
parallellepipedum
(met 4 ellen)
p.584cyclic ordercyclische volgorde
coplanarcoplanair
angular velocityhoeksnelheid
angular momentumimpulsmoment, hoekmoment
torquemoment
forcekracht
p.586tetrahedrontetrahedron, regelmatig viervlak
p.587arbitrarywillekeurig

10.4Planes and LinesVlakken en lijnen
p. 587constraintrestrictie, beperking
degree of freedomvrijheidsgraad
normal vectornormaalvector
normalloodrecht, orthogonaal (in deze context
zul je niet vaak met "normaal" vertalen)
point-normal equation of plane-
interceptintercept
p.589pencil of planeswaaier van vlakken
line of intersectionsnijlijn
p.590parametric equation of lineparametervoorstelling van lijn
direction vectorrichtingsvector

HEngelsNederlands
Appendix 1Complex numbers complexe getallen
A-2real part reeel deel (van een complex getal)
imaginary part imaginair deel
graphical representationgrafische voorstelling
A-3Argand diagram-
the complex planehet complexe vlak
real axisreële as
imaginary axisimaginaire as
pure imaginary number- (zuiver imaginair getal)
modulusmodulus, absolute waarde
argumentargument
A-4principle argumentargument
polar representationpoolvoorstelling
complex conjugatecomplex geconjugeerde
A-7reciprocalomgekeerde
A-8principal square root-
A-9principal n-th root-

HEngelsNederlands
Appendix IIComplex functions complexe functies
A-13analytic functionanalytische (of holomorfe) functie
A-15complex exponential functioncomplexe e-macht
A-16fundamental theorem of algebrahoofdstelling van de algebra

Naar hoofdscherm Jan P. Hogendijk


Jan Hogendijk <J.P.Hogendijk at uu.nl>

2013